do góry
MÓJ KOSZYK
Koszyk jest pusty
MOJE ULUBIONE
Lista jest pusta

Początki pielęgniarstwa, czyli jak to wszystko się zaczęło?

Początki pielęgniarstwa, czyli jak to wszystko się zaczęło?

Początki pielęgniarstwa datuje się na przełom XIX i XX wieku i wiążą się z terenami Europy oraz Ameryki Północnej. Przyczyniły się do tego przemiany społeczno-polityczne oraz ekonomiczne na świecie, rozwój nauki oraz zasługi Florence Nighingale. Sprawdź, co warto wiedzieć o początkach pielęgniarstwa w kraju i na świecie.


Początki pielęgniarstwa – tło historyczne

Przełom wieku XIX i XX to czas wielu burzliwych przemian w Europie i na świecie, również ważny czas dla pielęgniarstwa. Przypadające na pierwsze dziesięciolecie XX wieku początki profesjonalnego pielęgniarstwa były nierozłącznie związane z powstawaniem nowych szkół edukujących kolejne pokolenia młodych dziewcząt.

Florence Nightingale – pionierka współczesnego pielęgniarstwa

Za prekursorkę nowoczesnego pielęgniarstwa uważana jest Florence Nightingale, arystokratkę urodzoną we Florencji, która wbrew planom rodziców zapragnęła zostać pielęgniarką. Status zawodowy pielęgniarkom nadała, tworząc w XIX wieku podstawy edukacji i podkreślając, jak ważne w tej profesji są cechy charakteru takie jak życzliwość i chęć niesienia pomocy. Florence Nightingale założyła pierwszą profesjonalną szkołę świecką dla przyszłych pielęgniarek w Londynie w 1860 roku. Szkoła działa do dziś i stała się wzorem dla innych świeckich placówek kształcących pielęgniarki na całym świecie. Nightingale przez całe swoje życie starała się poprawić jakość opieki, a także zmienić wizerunek pielęgniarki w świadomości społecznej. Wcześniej społeczeństwo było przyzwyczajone do opieki świadczonej przez osoby wywodzące się z katolickich zgromadzeń zakonnych oraz kobiety z nizin społecznych. Florence pokazała, jak ważna jest fachowa pomoc pielęgniarska. Napisała również pierwszy podręcznik pielęgniarstwa w historii: „Uwagi o pielęgniarstwie”. Jej wskazówki dotyczące opieki nad chorymi są wciąż podstawowymi zasadami, którymi kierują się pielęgniarki.

Powstanie organizacji międzynarodowych

Do rozwoju pielęgniarstwa na świecie, w tym w Polsce, w dużej mierze przyczyniły się powstające organizacje międzynarodowe. Daty utworzenia najważniejszych z nich przedstawia poniższa grafika.

Organizacje międzynarodowe, które wpłynęły na rozwój pielęgniarstwa

Czerwony Krzyż (1864), jednym z jego zadań było organizowanie świeckich szkół pielęgniarstwa. Inspiracją do powstania organizacji była chęć pomocy rannym żołnierzom. Początki organizacji wiążą się z tworzeniem szpitali, w których szkolono pielęgniarki. Takie działania znacznie poprawiły poziom opieki pielęgniarskiej i zwiększyły świadomość społeczeństwa dotyczącą znaczenia profesjonalnego przygotowania tej grupy zawodowej.

Międzynarodowa Rada Pielęgniarek (1899) pomagała w tworzeniu narodowych towarzystw pielęgniarskich stanowiących reprezentację tego środowiska w organizacjach międzynarodowych. Ustaliła uniwersalne, obowiązujące na całym świecie zasady i standardy, które obejmują jednolity system kształcenia, kryteria naboru osób, które chciałyby wykonywać ten zawód, zasady etyki pielęgniarskiej oraz regulacje prawne.

Światowa Organizacja Zdrowia (1948) to wyspecjalizowana agenda ONZ, która powstała w 1948 roku, a jej celem jest osiągnięcie przez wszystkie kraje najlepszego stanu zdrowia, zwalczanie epidemii, chorób zakaźnych, zmniejszenie śmiertelności niemowląt. Polska przystąpiła do tej organizacji 6 maja 1948, ale wystąpiła w 1950. Ponownie została przyjęta w 1957.

Początki pielęgniarstwa w Polsce

Pod rządami Monarchii Austriackiej warunki do rozwoju pielęgniarstwa w Polsce okazały się sprzyjające. Od 1895 roku szkolono pielęgniarki, a w 1911 roku powstała w Krakowie pierwsza świecka profesjonalna szkoła przeznaczona dla przyszłych zawodowych pielęgniarek. 

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 roku w rozwoju pielęgniarstwa w Polsce pomógł Amerykański Czerwony Krzyż, który dopilnował, aby pielęgniarki zza oceanu przeprowadziły szkolenia swoim polskim koleżankom. Dodatkowo trzeba wspomnieć o wkładzie, jaki w rozwój pielęgniarstwa w Polsce miała Fundacja Rockefellera. Dzięki niej na terenie naszego kraju powstały kolejne szkoły pielęgniarstwa. Od 1921 roku najzdolniejsze uczennice polskich szkół pielęgniarstwa były wysyłane na zagraniczne stypendia,  a w Poznaniu i Warszawie powstały specjalne, nowe środki edukacyjne. Z kolei placówka, które została otwarta w naszej stolicy, stała się jedną z najlepszych szkół pielęgniarstwa w Europie. W dwudziestoleciu międzywojennym powstało aż 9 placówek dla pielęgniarek. Pierwsze trzy zostały zorganizowane dzięki funduszom amerykańskim i odzwierciedlały system kształcenia pielęgniarek w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej. Dyrektorkami większości powstających szkół były bardzo starannie wykształcone Amerykanki. Poniżej lista szkół dla pielęgniarek, które powstały w naszym kraju w XX-leciu międzywojennym.

Szkoły pielęgniarstwa

Warto także dodać, że w 1935 roku sejm uchwalił pierwszą w historii w Polsce ustawę regulującą zasady dotyczące pracy pielęgniarek, która obejmowała podstawy edukacji, umiejętności i wiedzę medyczną. 

Pielęgniarki na różnych frontach

W czasie II wojny światowej pielęgniarki musiały zmierzyć się z licznymi trudnościami i niebezpieczeństwami. Nie tylko pomagały chorym, ale też brały dział w ruchu oporu, organizowały szpitale polowe i punkty medyczne, ryzykując własnym zdrowiem i życiem. Wojna dokonała prawdziwego spustoszenia wśród pielęgniarek, wiele z nich zginęło na frontach i na barykadach, w obozach i więzieniach, inne, ze względów politycznych, nie mogły powrócić do Polski. Brak wykwalifikowanego personelu medycznego sprawił, że podjęto szereg działań doraźnych i wprowadzono przyspieszone formy nauczania pielęgniarek. Do 1965 roku w Polsce działało osiemnaście placówek umożliwiających zdobycie uprawnień do wykonywania tego zawodu.

Pielęgniarstwo wczoraj i dziś

Rok 2020 został ogłoszony rokiem pielęgniarstwa w związku z 200 rocznicą urodzin Florence Nightingale. Aktualnie pielęgniarki oraz położne stanowią ponad połowę wszystkich pracowników ochrony zdrowia w wielu państwach. Jak dowodzą badania, większość z nich odczuwa satysfakcję z wykonywanego zawodu, a ich praca jest doceniana przez pacjentów. Wciąż wśród ważnych wartości wymienianych przez personel medyczny znajdują się: stały kontakt z drugim człowiekiem, możliwość niesienia pomocy, interesujący charakter pracy oraz szeroki wachlarz ofert pracy. 

Jeśli szukacie wygodnych ubrań do pracy w zawodzie pielęgniarki, to zachęcamy do zaglądnięcia do oferty:

Nowości w ofercie

powrót do listy

Zapisz się do newslettera!
Najlepsze okazje!